میثم هاشم‌خانی در گفت‌وگو با کرونومی
کرونا فضای تعاملاتی جدیدی را در جهان ایجاد خواهد کرد

هاشم‌خانی اقتصاددان معتقد است یکی از اثرات مهم کرونا، گسترش فضای تعاملی برد-برد میان کشورهای جهان است که بی‌تردید در دوران پسا کرونا نیز ادامه خواهد یافت و دیپلماسی اقتصادی جدیدی ایجاد خواهد کرد که منتج به ادامه  همکاری‌های مثبت بین‌المللی خواهد شد.

  • کد خبر: 1159
  • نسخه چاپی
  • تاریخ خبر: شنبه 29 آذر 1399 - 02:09

میثم هاشم خانی در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و پایش آثار اقتصادی کرونا، در تشریح تاثیر کرونا بر دیپلماسی اقتصادی گفت: کرونا مشکلی است که تقریبا همه کشورهای دنیا را درگیر کرده است. بعد از اتمام شرایط بحرانی آن، که امیدواریم ظرف یک سال‌آینده اتفاق بیافتد، مطمئنا شاهد فضای همکاری‌های برد- برد بین کشورهای مختلف خواهیم بود.

او ادامه داد: بعد از جنگ جهانی اول و دوم این تنها موردی است که کشورهای مختلف در برابر یک چالش بزرگ و مشترک قرار گرفته‌اند. این فضای تعاملی مثبت فعلی که برای کنترل و یافتن راه درمان و واکسن کرونا در بین کشورهای دنیا شکل گرفته است اگر بعد از کرونا تقویت شود دنیا وارد نوع جدید از تعامل‌های برد-برد خواهد شد.

هاشم خانی در رابطه با تاثیر این مساله بر ایران، گفت: ایران هم می‌تواند از این فضای ایجاد شده بهره‌ لازم را ببرد، چه در تعامل مثبت با کشورهای همسایه و چه در رابطه با کشورهای عضو برجام که سابقه مذاکرات منظمی را با‌ آنها داشته است.

این اقتصاددان در ارزیابی جایگاه  دیپلماسی اقتصادی ایران در دنیا توضیح داد: اجازه دهید توضیح خود را اینگونه تکمیل کنم که کرونا تجربه‌ای بود که  بعد از جنگ جهانی دوم همه کشورها مجددا با هم  یک مشکل حاد و مشترک را تجربه کردند که توانست پتانسیل روابط برد-برد را تقویت کند و این تعاملات ادامه‌دار خواهد بود. زیرا بازسازی تخریب‌های حاصل از کرونا روند پیچیده‌ای خواهد داشت و کشورهای دنیا خواه، ناخواه این تعاملات برد-برد را با یک هدف مشترک که بازسازی اقتصاد آسیب دیده از کرونا است، ادامه خواهند داد.

 

ایران دیپلماسی اقتصادی ندارد

او ادامه داد: اما در خصوص ایران، نکته مهمی که نمی‌توان از آن چشم پوشید موضوع خود دیپلماسی اقتصادی است  تا کنون در رابطه با وجود دیپلماسی اقتصادی در ایران نه مطلبی خوانده‌ام و نه دیده‌ام. ما جزو کشورهایی نیستیم که دیپلماسی اقتصادی دارند.

هاشم‌خانی با اشاره به اینکه «ما هرگز در حوزه بین الملل اعلام نکرده ایم که علاقمند به برقراری تعاملات اقتصادی پایدار هستیم»، افزود: همچنین ما منافع اقتصادی مدنظرمان را هم هرگز تعریف نکرده‌ایم تا دنیا بداند اهداف ما از تعامل برد-برد چیست؟!

این اقتصاددان ادامه داد: مثلا کشورهای اسپانیا و فرانسه نشان داده‌اند در تعاملات اقتصادی خود با سایر کشورها، بر جذب گردشگر تاکید دارند. یا کشور مالزی  به وضوح علاقه‌مندی خود را بر ساخت و تولید محصولات مشترک با کشورهای دیگر بیان کرده است. اندونزی و تایلند هم اینگونه‌اند و علاقه‌مند به تولید محصول مشترک هستند. با جذب سرمایه گذاران و کار آفرینان، طی یک معاهده اقتصادی، دوکشور محصولات مختلف (مثلابخشی از محصول ممکن است در کره جنوبی تولید شود و بخشی دیگر در مالزی) تولید می‌کنند.

او در ادامه به کشور چین هم اشاره کرد و گفت:‌چین هم مثال خوبی است زیرا  پایه اقتصادی خود را تجارت آزاد قرار داده و منافع اقتصاد ملی  خود را بر معاهدات تجارت آزاد  با کشورهای مختلف قرار داده است. به این معنا که با هر کشوری که وارد تعامل می‌شود، توافق می‌کنند طی چند سال تعرفه‌های گمرگی بین دو کشور به صفر برسد. البته ممکن است یکی از این دو کشور در اثر تجارت آزاد متضرر شود که توافقاتی مانند سرمایه گذاری در خاک کشور متضرر در نظر گرفته می‌شود تا شرایط برد-برد حفظ شود. ماه قبل چین یکی از بزرگترین معاهدات تجارت آزاد دنیا را با بیش از 10 کشور همسایه خود امضا کرد. همه این کشورها توافق کردند در یک ساختار یکپارچه مرزهای تجاری را بردارند و طی چند سال تعرفه‌ها را به صفر برسانند. البته  چین با بیش از 100 کشور دنیا توافق تجارات آزاد را دارد. همچنین تقریبا 80 درصد مردم دنیا می‌دانند وقتی کشوری با چین وارد تعامل می‌شود حضور سرمایه گذاران و کارآفرینان آن کشورها در چین برای راه اندازی کارخانه و تولید اتفاق خواهد افتاد و موافقت کشورها برای حضور کارآفرینان در چین جزو توافقات فیمابین است. البته این کشورها در مقابل امتیازاتی از چین دریافت می‌کنند که اجازه سرمایه گذاری در چین را صادر می‌کنند زیرا منافع یک طرفه نیست.

هاشم خانی در ادامه توضیح داد: امارات اصل کلیدی دیپلماسی اقتصادی خود را  بر گردشگری قرار داده و اولویت دوم را  تجارت آزاد با سایر کشورهای دنیا گذاشته است. امارات هم با بیش از 100 کشور دنیا معاهده تجارت آزاد دارد.

او در رابطه با شرایط این نوع معاهدات خاطر نشان کرد: این معاهدات حتما باید در مجلس دو کشور به تصویب برسند بنابراین امکان تغییرات یکباره در سیاست‌های اقتصادی توافق شده وجود ندارد.

او گفت: یک مثال خوب دیگر کشور هند است. این کشور در دیپلماسی اقتصادی بخش مهمی از منافع خود را در ارایه خدمات به کشورهای جهان بر بستر اینترنت قرار داده است. کشورهای طرف قرارداد با هند از نیروی کار ارزان در خاک هندوستان استفاده می‌کنند مثلا شرکتی در انگستان است اما مرکز تلفنی خدمات پس از فروش آن در هندوستان قرار دارد. یا طراحی سایت یا تامین امنیت سایت شرکت ها  یا ساخت انیمیشن تبلیغاتی و... در هند انجام می‌شود. این اقتصاد دان تاکید کرد: هر کشوری که دیپلماسی اقتصادی فعالی دارد چارچوب بده بستان خود را مشخص و تعامل برد-برد را  دنبال می‌کند. یعنی در یک چارچوب منظم و مدون اهداف خاصی که در راستای منافع ملی خود قرار دارد را تحقق می‌بخشد.

 

تاثیر تحریم‌ها به دلیل نداشتن دیپلماسی اقتصادی است

او در توضیح این نکته که «با وجود مواردی چون نبود شفافیت کافی در ساختار اقتصادی ایران، چگونه می‌توان دیپلماسی اقتصادی فعالی داشت» گفت: شفافیت لازمه ساختار اقتصاد ایران است که باید تحقق یابد اما معتقدم یکی از دلایل مهم اعمال تحریم‌ها علیه ایران  نداشتن دیپلماسی اقتصادی است. اروپا و‌ امریکا با کشورهای مختلفی مشکل دارند، اما چرا همه را تحریم نمی‌کنند؟ اصولا کشورهایی تحریم می‌شوند که دیپلماسی اقتصادی ندارند و نتوانسته‌اند مراودات پایدار و مداوم اقتصادی و منافع پایدار مشترک با دنیا ایجاد کنند!

بیشتر بخوانید

معاهدات برد-برد امارات با دنیا سبب شده تحریم ناپذیر شوند

این اقتصاددان در ادامه با بیان یک مثال دیگر توضیح داد:  کشور امارات به میزانی مراودات اقتصادی پایدار با کشورهای دنیا دارد و در زمینه قانونگذاری در رابطه با فعالیت‌های اقتصادی دارای ثبات است که امکان تحریم این کشور وجود ندارد. معاهدات برد-برد امارات با دنیا سبب شده  تحریم ناپذیر شود.

این درحالی است که با اغماض تنها دیپلماسی اقتصادی ما در زمینه فروش نفت است. حال تصور کنید ما گردشگری را در اولویت قرار می‌دادیم و سالانه مثلا 2 میلیون چینی از ایران دیدن می‌کردند، با اعمال تحریم‌ها، سختی مراودات مالی و بانکی و پیچیدگی‌های آن، اعمال تحریم ها فریاد این دومیلیون نفر را بلند می‌کرد به خصوص که با حضور در ایران حس خوبی را نیز تجربه کرده بودند و به کشور ما علاقه مند شده بودند.

تعاملات برد-برد منافع ما را با امنیت اقتصادی سایر کشورها گره میزند

او تاکید کرد: اگر ما کشوری مثل چین بودیم که انبوهی از سرمایه گذاران و کارآفرینان از دیگر کشورها به سرمایه گذاری در ایران اقدام کرده بودند آیا می‌شد به راحتی ایران را تحریم کرد و فریاد این فعالان قدرتمند اقتصادی بلند نشود؟ شرایطی را فرض کنید که اماراتی‌ها ‌یا هندی‌های زیادی در ایران سرمایه گذاری کرده و کسب وکار راه انداخته بودند آیا این کشورها و سرمایه‌گذارانشان دربرابر تحریم و هر تصمیمی که منافعشان را با خطر مواجه می‌کرد سکوت می‌کردند؟!  ایجاد تعاملات برد-برد امنیت اقتصادی ما را با امنیت اقتصادی بسیاری از کشورها گره می‌زند که خود عاملی مهم در بی‌تاثیر شدن تحریم‌ها خواهد بود.

اقتصاد ایران ظرفیت ورود به تعاملات برد-برد را دارد

این اقتصاددان در رابطه با ظرفیت اقتصاد ایران برای ورود به دنیای دیپلماسی اقتصادی و انواع مراودات تجاری گفت:‌ مالزی زمانی که شروع به تعامل اقتصادی با دنیا کرد، اقتصادی بسیار کوچکتر از اقتصاد امروز ما داشت. شرایط ما از مالزی آن روزها، بهتر است.

او گفت: مثلا آیا نمی‌توانیم با کشور اسپانیا یا بحرین یا ایتالیا که سرمایه گذاران بسیاری دارند اما در کشورشان نیروی متخصص گران است،( در همین اوج تحریم‌ها) وارد تعاملات اقتصادی شویم و توافق کنیم هر سرمایه گذار ایتالیایی یا اسپانیایی که بخواهد در ایران کسب و کار راه بیاندازد مانند یک ایرانی بتواند با سهولت کارآفرینی کند! شاید یکسری به علت تحریم ها نیایند اما بسیاری هم به دلیل قیمت ارزان نیروی کار متخصص ایرانی مطمئنا خواهند آمد. با ادامه این روند منافع مشترکی شکل خواهد گرفت که اعمال تحریم را با پیچیدگی مواجه می‌کند. مگر چین همین سیاست را پیاده نکرد و نتیجه مثبت نگرفت؟ چرا ما این کار را نکنیم؟

او در پایان تاکید کرد: البته لازمه این کار ایجاد دیپلماسی اقتصادی است که طی ده‌های اخیر چنین چیزی در ایران چندان که باید و شاید، تقویت نشده است.

 

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف