در نشست روز جهانی آینده چه گذشت؟
علم‌ و فناوری، پیشران مواجهه با پاندمی‌ها و کرونا

نشست گرامیداشت روز جهانی آینده، با عنوان «علم‌وفناوری، پیشروان مواجهه با پاندمی‌ها و کرونا» با سخنرانی دکتر محمد ظفرقندی، دکترفرشادمومنی، دکتررضامکنون و دکترعباس منوچهری به همت فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.

  • کد خبر: 1852
  • نسخه چاپی
  • تاریخ خبر: جمعه 15 اسفند 1399 - 20:04

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و پایش آثار اقتصادی کرونا، دکتر محمد ظفرقندی، رییس‌ کل سازمان نظام پزشکی در ابتدای نشست گرامی داشت روز جهانی آینده، سخنان خود را در رابطه با ارزیابی تجربه ایران در پاندمی کرونا و چشم انداز آینده  با بیان آمار ابتلاء و مرگ و میر کرونایی در کشور آغاز کرد و گفت: در ایران تاکنون یک میلیون و 650 هزار مبتلا به کرونا داشته‌ایم و بیش از 60 هزار مرگ بر اثر کرونا نیز ثبت شده است که این آمار بر اساس گزارش رسمی استخراج شده است در حالی که میزان ابتلا حتی 20 میلیون نفر نیز گفته می شود.

 او افزود: ایران با توجه به آمار مرگ و میر رتبه 11 را در دنیا دارد و به نسبت جمعیت در دنیا چهل وهفتم است.

ظفرقندی ادامه داد: در دنیا بعد از آغاز تزریق واکسن کرونا، تاکنون 240 میلیون دوز واکسن تزریق شده است. یعنی روزی چهار و نیم میلیون تزریق واکسن انجام می‌شود اما در ایران شرایط تزریق واکسن بسیار بد بوده است. این درحالی است که تنها راه کنترل اپیدمی کرونا تزریق واکسن است. تزریق واکسن سبب کاهش مرگ و میر با قطع زنجیره انتقال کرونا می شود، زیرا هنوز درمانی برای بیماری پیدا نشده است.

ظفرقندی توضیح داد: با توجه به مرگ و میر 70 درصدی بیماران کرونایی در سنین بالای 70 سال و  افراد دارای بیماری زمینه‌ای، فقط با تزریق یک میلیون و 300 هزار دوز واکسن هم کادر درمان و هم افراد سالمند و دارای بیماری زمینه‌ای را می‌توانیم ایمن کنیم.

ظفرقندی در رابطه با نقاط ضعف ایران در مقابله با این پاندمی هم گفت: یکی از مشکلات ایران غافلگیری و عدم آمادگی برای مواجهه با این پاندمی به دلیل عدم کنترل دقیق مرزها، کاستی در تهیه اقلام بهداشتی و تجهیزات پزشکی مورد نیاز از جمله کمبود اکسیژن در بیمارستانها و عدم آموزش مناسب به مردم پیش از شروع بحران بود.

 او افزود: عدم استفاده از تجربه‌های موفق جهانی مانند قرنطینه، کنترل رفت و آمدهای بین‌شهری، تست ناکافی و عدم پیگیری و تعقیب بیماران مشکل دیگری ایران بود.

او عدم انسجام عزم ملی در بالاترین سطح مدیریت و تصمیم سازی را مشکل دیگر ایران برشمرد و افزود: خلاء برنامه و سند راهبردی ملی، تصمیم‌های مقطعی یا تصمیم‌های ناصحیح نظیر تعجیل در بازگشایی‌ها،‌ بی‌توجهی به نهادهای مدنی از جمله سازمان نظام پزشکی و انجمن‌های علمی در تصمیم گیری‌ها، ترویج روش‌های غیرعلمی و غیر مستند و شبه علمی توسط بعضی از رسانه‌ها و گروه‌ها، تاخیر در شروع درمان و افزایش مرگ و میر، مداخله امور سیاسی در روند امور درمانی به خصوص تهیه واکسن، تاثیر منفی تحریم‌ها و عقب‌ماندگی در تهیه و توزیع واکسن از جمله نقاط ضعف ایران در مواجهه با این پاندمی بوده است.

ظفرقندی در توضیح نقاط قوت ایران نیز گفت: وجود سیستم بهداشتی P.H.C خوب در روستاها و شهرهای کوچک،حضور فداکارانه و ایثارگرانه  کادر درمان (حدود 300 شهید و ده ها هزار مبتلا)، تحمل و تمکین مردم در شرایط سخت اقتصادی و اجتماعی، اقدام مناسب در رفع کمبودهای وسایل بهداشتی و حفاظتی و تجهیزات پزشکی، حضور موثر خیرین و نهادهای مردمی، حرکت علمی مناسب در جهت تامین واکسن از جمله نقاط قوت ایران در مواجهه پاندمی کرونا بود.

بیشتر بخوانید

او در رابطه با چشم انداز آینده گفت: دو نکته مهم برای هرگونه برنامه سازی و مدلسازی‌ برای آینده را، باید مدنظر داشت یکی اینکه کووید 19 فعلاً ماندگار است و دومی اینکه آینده به مولفه‌هایی بستگی دارد که از برخی از آنها اطلاعاتی نداریم. برای نمونه یکی از چالش‌های ما در آینده جهش‌های مکرر ویروس کرونا است که نمی‌دانیم این جهش ها تا کجا ادامه خواهد داشت و چگونه قابل کنترل خواهند بود.‌ 

ظفرقندی در بیان راهکارها به ضرورت برنامه ریزی منسجم و ملی برای دوران پس از کرونا تاکید کرد و گفت: تهیه و توزیع واکسن مناسب و تامین داروی آنفولانزا از مهمترین راهکارها برای ورود به دوران پساکرونا است.

زمین تا 500 سال دیگر منقرض می‌شود

 رضا مکنون عضو شوای عالی حفاظت از محیط زیست ایران، دیگر سخنران این نشست بود که  در رابطه با پیامدهای محیط زیستی و پاندمی کرونا سخنرانی کرد. او در ابتدای سخنانش توضیح داد که برای بررسی محیط زیست و پاندمی کرونا بر یکدیگر باید به تحولات تاریخی حیات محیط زیست و همچنین تحولات روابط انسان و محیط زیست و ویروس و حیات محیط زیست توجه داشت.

مکنون افزود: تاکنون در پنج دوره تاریخی شاهد انقراض محیط زیست در زمین بودیم. اولین انقراض 440 میلیون سال پیش رخ داد که اکثر موجودات در دریا زندگی می‌کردند و بر اثر این انقراض تا 70 درصد موجودات زنده نابود شدند.

او ادامه داد: دومین انقراض 370 تا 360 میلیون سال پیش رخ داد که نابودی سه چهارم گونه‌های زنده که عمدتا در آب‌های کم عمق بودند را رقم زد و تا 100 میلیون سال هیچگونه مرجانی تکامل پیدا نکرد. انقراض سوم هم 251 میلیون سال پیش اتفاق افتاد و تا 97 درصد از کل زمین را از بین برد.

مکنون افزود: انقراض بعدی 4 میلیون سال قبل اتفاق افتاد و تغییرات آب و هوایی، فوران آتش فشانی و برخورد یک سیارک به زمین سبب شد سه چهارم موجودات کل زمین از بین بروند. انقراض پنجم که نابودی 75 درصدی جانداران زمین را شامل شد، 65 میلیون سال پیش اتفاق افتاد.

او توضیح داد:حال با آغاز دوره انسان جدید از سال 1500 تا 1700 میلادی شاهد نابودی 75 درصد گونه‌های پستانداران در 300 سال گذشته هستیم. بر اساس روند فوق در 500 تا 2500 سال آینده اکثریت جانداران زمین نابود خواهند شد و محیط زیست در زمین از بین خواهد رفت.

باید چرایی و چیستی کرونا را دریابیم

عباس منوچهری دیگر سخنران این نشست هم مباحث خود را که مربوط به پدیدارشناسی میان‌رشته‌ای که عمدتاً راجع به فلسفه و اقتصاد سیاسی کرونا است، آغاز کرد و گفت: اساسا اگر ما چیستی و چرایی کرونا را بهتر بدانیم از وضعیت آینده آگاهی بیشتری خواهیم یافت، براین اساس می‌توانیم راهکارهای بهتری نیز بیاندیشیم.

او ادامه داد: در رابطه با این پدیده صحبت بسیار شده است، از تئوری توطئه تا صرفاً یک خطای انسانی از دلایل شیوع کرونا بیان شده که نشان می‌دهد همه به دنبال یک نگاه علت‌گرایانه هستند.

منوچهری افزود: تاریخ گواه است که عموماً اپیدمی‌ها همراه جنگ‌ها بوده‌اند.طاعون در دهه اول جنگ‌های  ده ساله بین انگلیس و فرانسه شیوع پیدا کرد یا  پس از جنگ اول جهانی آنفلونزای اسپانیایی با تلفات چند میلیونی شایع شد. در عصر حاضر نیز رابطه بین جنگ و پاندمی علاوه بر وجه تاریخی، وجه محیط زیستی هم دارد. بعد از جنگ ویتنام، حمله شیمیایی به هیروشیما، ماجرای هسته‌ای چرنوبیل، جنگ‌های خاورمیانه و...  شرایط  سخت محیط زیستی و بیولوژیکی را در جهان تجربه کرده ایم.

 او ادامه داد: رابطه قطعی میان کرونا و آسیب‌های وارده بر محیط زیست وجود دارد، آسیب‌هایی که به دست بشر ایجاد شده‌اند.

 منوچهری توضیح داد: کرونا از دل اقتصادِجنگ بیرون آمده است، کرونا مانع تراکم اخلاقی و برای ما یک پارادوکس مضاعف است که با غفلت آینده پژوهان از روند اپیدمی‌ها در دنیا عنصر غافلگیری را با خود داشته است. او در پایان تاکیدکرد: کرونا اساساً فقط یک بیماری نیست بلکه یک پدیده است و باید  به‌عنوان یک پدیده مورد توجه قرار گیرد.

در ایران، به اقتضای اقتصاد رانتی مسئله آینده‌نگری در حاشیه قرار دارد

فرشاد مومنی، اقتصادان و استاددانشگاه دیگر سخنران این نشست با بیان اینکه اقتصاد سیاسی ما اسیر کوته‌نگری سیستماتیک است، افزود: به طور سیستمی ملاحظه‌‌های کوتاه مدت و روزانه برمسایل بنیادی ترجیح داده می‌شود.در کشور ما به اقتضای اقتصاد رانتی مسئله آینده‌نگری در حاشیه قرار دارد.

 وی افزود:کشور شرایط آشوبناکی را تجربه می کند که در این وضعیت افراد به دنبال تامین منافع شخصی خود، منافع ملی را نادیده می‌گیرند و به منافع ملی آسیب وارد می کنند. مومنی تاکید کرد: گیر افتادن در روزمرگی آینده شناختی را قربانی کرده است. 

او ادامه داد:در سه دهه گذشته با بی‌سابقه‌ترین و نگران کننده‌ترین مسئولیت‌گریزی حاکمان  مواجه بودیم، در سند بودجه هر ساله این مسئولیت گریزی قابل مشاهده است.

به گفته این اقتصاددان، مسئولیت پذیری حکومت در رابطه با تغذیه و آموزش سلامت مسکن به شدت کاهش یافته است. در این بین شاهد رشد پدیده بحران حاشیه نشینی، متعاقب آن افزایش مستمر بخش غیررسمی در جامعه بوده ایم، افزایش حاشیه نشینی سبب حاکمیت‌زدایی خواهد شد. او افزود: امور حمایتی و مساعدتی حکومت برای قشر ضعیف و غیررسمی به شدت کاهشی بوده و صرفنظر از یارانه‌های نقدی امور حمایتی به صفر رسیده است.

 مومنی توضیح داد: اکنون با بی‌سابقه‌ترین بحران اعتماد اجتماعی روبرو هستیم، این بی‌اعتمادی میان مردم و دولت، دولت با مردم و هم مردم با مردم، افزایش یافته است .

او همچنین گفت: مطالعات رسمی در سال 1399 نشان می‌دهد فقط از ناحیه کرونا دو میلیون تا 4 میلیون نفر شغل خود را از دست داده‌اند. مومنی در پایان گفت: آسیب دیدن اشتغال نابسامانی‌های اجتماعی فرهنگی سیاسی و اقتصادی، کلان را با خود به همراه خواهد داشت.

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف