آمار رسمی فصل سوم اقتصاد منتشر شد
عبور از دره رشد اقتصادی؟

پس از عبور از زمستان تحریم و کمرنگ شدن آثار اقتصادی کرونا، رشد اقتصادی ایران درحال جوانه زدن است. بر اساس گزارش رسمی مرکز آمار ایران، رشد فصلی پاییز با احتساب نفت به 8/ 0درصد و بدون نفت به 2/ 0درصد رسیده است. این رشد فصلی، درحالی است که در 10 فصل قبل از آن رشد اقتصادی فصلی همواره منفی بوده است. همزمان با این گزارش، رئیس‌کل بانک‌مرکزی نیز از بهبود آمار تولید کارگاه‌های صنعتی در پاییز سخن گفت. با توجه به این دو آمار، کارشناسان معتقدند اگر واکسیناسیون کرونا تسریع و لغو تحریم‌ها عملیاتی شود، شرایط برای جهش رشد در 1400 مهیا خواهد بود و در سال آینده می‌تواند شرایطی نظیر سال 1395 اتفاق بیفتد.

  • کد خبر: 1866
  • نسخه چاپی
  • تاریخ خبر: شنبه 16 اسفند 1399 - 10:34

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و پای آثار اقتصادی کرونا به نقل از دنیای اقتصاد، این رشد فصلی، درحالی است که در 10 فصل قبل از آن رشد اقتصادی فصلی همواره منفی بوده است. همزمان با این گزارش، رئیس‌کل بانک‌مرکزی نیز از بهبود آمار تولید کارگاه‌های صنعتی در پاییز سخن گفت. با توجه به این دو آمار، کارشناسان معتقدند اگر واکسیناسیون کرونا تسریع و لغو تحریم‌ها عملیاتی شود، شرایط برای جهش رشد در 1400 مهیا خواهد بود و در سال آینده می‌تواند شرایطی نظیر سال 1395 اتفاق بیفتد.

روایت نخست از رشد پاییز

آمارهای منتشرشده از سوی مرکز آمار نشان می‌دهد رشد اقتصادی فصلی در پاییز، پس از 10 فصل مثبت شده است. مرکز آمار ایران رشد فصلی تابستان را منفی گزارش کرده بود. این درحالی است که آمار منتشرشده از سوی بانک‌مرکزی رشد اقتصادی تابستان سال‌جاری را مثبت اعلام کرد. حال گزارش مرکز آمار ایران نیز نشان می‌دهد رشد اقتصادی فصلی به سطح بالای صفر رسیده است. بنابراین احتمالا گزارش بانک‌مرکزی نیز که در هفته‌های آینده منتشر می‌شود، بر رشد مثبت اقتصادی پاییز مهر تایید خواهد زد.

پس از اعمال تحریم‌ها در سال 96، وضعیت رشد اقتصادی از تعادل خارج شد و در یک روند نزولی قرار گرفت. از تابستان 97 بود که رشد اقتصادی به‌طور رسمی وارد محدوده منفی شد؛ اگرچه تحریم‌ها ضربه اصلی را به اقتصاد کشور در این سال‌ها زد، اما به مرور اثر این شوک تا پاییز 98 تعدیل و به مرور علائم خروج از رشد منفی در اقتصاد هویدا شد.

شیوع کرونا در زمستان سال گذشته موجب شد که دوباره شوک جدیدی به اقتصاد وارد شود و خروج از رکود به تاخیر بیفتد. آمار منتشرشده نشان می‌دهد رشد اقتصادی در 9ماه نخست سال‌جاری با احتساب نفت برابر با منفی 2/ 1درصد و بدون احتساب نفت منفی یک‌درصد ثبت شده است؛ اما به‌رغم رشد منفی 9 ماهه، رشد اقتصادی در پاییز سال‌جاری مثبت8/ 0درصد را ثبت کرد. این عدد بدون احتساب بخش نفت مثبت 2/ 0درصد بوده است. این به معنای عبور اقتصاد ایران از شوک منفی مربوط به تحریم‌ها و بحران کرونا است.

رشد در بخش کشاورزی و صنایع و معادن

گزارش مرکز آمار ایران، علاوه بر آمار کلی، جزئیات تغییر گروه‌های اصلی را نیز منتشر کرده است. آمار‌ها نشان می‌دهد بخش کشاورزی در 9 ماه نخست سال 99 رشد 3درصدی را تجربه کرده و رشد آن در پاییز امسال عدد مثبت 5/ 5درصد را به ثبت رسانده است. در سال‌جاری هم بارش‌های فصلی مناسب بود و هم افزایش نرخ ارز، باعث صادرات بیشتر محصولات کشاورزی به کشورهای همسایه شد.

در بخش صنایع و معادن نیز شاهد عملکردی مثبت بوده‌ایم و در 9 ماه نخست سال‌جاری 8/ 0درصد رشد را به ثبت رسانده است. این عدد برای فصل پاییز 7/ 3درصد است. با بررسی بخش صنایع و معادن به‌طور جزئی مشخص می‌شود که گروه صنایع و معادن بدون احتساب نفت در 9 ماه ابتدایی امسال 5/ 2درصد رشد کرده است. همین گروه در فصل پاییز شاهد رشد 1/ 3درصدی بوده است. استخراج نفت و گاز طبیعی نیز به‌رغم رشد منفی 4/ 2درصدی در 9 ماه اول امسال، در فصل پاییز شاهد رشد 9/ 4درصدی بوده است. این موضوع نشان می‌دهد فشار تحریم در بخش نفتی در پاییز کمرنگ‌تر از فصول قبل است. بهترین رشد در گروه صنایع را بخش ساختمان به خود اختصاص داد. این بخش با رشد 5/ 8 درصدی در پاییز امسال، توانسته به رشد 8/ 3درصدی در 9ماه ابتدایی امسال برسد. به‌نظر می‌رسد سطح تولیدات بخش ساختمان به‌دلیل افزایش سرمایه‌گذاری و سودآوری بیشتر از فصول قبل شده است.

کمرنگ شدن اثر کرونا بر خدمات

بحران کرونا در سراسر جهان بیشترین تاثیر منفی را در بخش‌ خدمات به جا گذاشت و ایران هم از این قاعده مستثنی نبود. بخش‌خدمات در 9 ماه ابتدایی امسال رشد منفی 3/ 3درصدی را ثبت کرد. همچنین در فصل پاییز رشد اقتصادی این بخش برابر منفی 8/ 1درصد بوده است. در این میان بخش واسطه‌گری‌های مالی بهترین عملکرد را داشته است و برخلاف روند گروه خدمات، در 9 ماه ابتدایی امسال مثبت 5/ 2درصد و در فصل پاییز مثبت 4/ 2درصد رشد را به ثبت رسانده است.علاوه بر این  بخش «عمده و خرده‌فروشی، هتل و رستوران» بیشترین کاهش را در میان گروه‌های خدماتی به ثبت رسانده و در 9 ماه ابتدایی امسال معادل 7/ 5درصد کوچک‌تر شده است. این گروه در فصل پاییز هم وضعیت مشابهی دارد و 6/ 2درصد کوچک‌تر شده است.

رشد مثبت سرمایه‌گذاری

طبق آمارها، در 9 ماه ابتدایی امسال مصرف نهایی بخش‌خصوصی، شاهد کاهش یک‌درصدی بوده است. این رقم در فصل پاییز منفی 7/ 0درصد است. با این حال این میزان کوچک‌‌تر شدن مصرف بخش‌خصوصی در فصل پاییز نسبت به گذشته قابل قبول‌تر بوده و رشد منفی کمتری را تجربه کرده است. در مقابل میزان مصرف دولت شاهد رشد 1/ 8درصدی بوده است. نکته قابل‌توجه و مثبتی که در آمار منتشرشده به چشم می‌خورد، مثبت شدن تشکیل سرمایه ثابت ناخالص است؛ به‌طوری‌که در 9 ماه ابتدایی سال‌جاری 6/ 0درصد و در پاییز 6/ 4درصد رشد را ثبت کرده است. این رشد در هر دو بخش ماشین‌آلات و ساختمان رخ داده است و هر دو بخش چه در آمار 9 ماهه و چه در فصل پاییز شاهد رشد مثبت بوده‌اند.

صادرات و واردات همچنان منفی

به‌رغم روند مثبت رشد اقتصادی در بخش‌های مختلف، صادرات و واردات کالا و خدمات شاهد رشد منفی بوده‌اند؛ به‌گونه‌ای‌که براساس آمار منتشرشده در 9 ماه ابتدایی سال‌جاری صادرات کالا و خدمات 8/ 41درصد و واردات کالا و خدمات 7/ 80درصد کوچک‌تر شده‌اند. این رقم در فصل پاییز برای بخش صادرات منفی1/ 24درصد و برای بخش واردات منفی 2/ 89درصد بوده است. به این ترتیب در 9ماه اول امسال، مصرف خصوصی، صادرات و واردات رشد منفی را تجربه کرده‌اند و مصرف دولت و تشکیل سرمایه ثابت، شاهد رشد مثبت بوده‌اند.  

رشد مثبت تولیدات صنعتی از زبان رئیس‌کل

علاوه بر آمار مثبت رشد اقتصادی از سوی مرکز آمار ایران، رئیس‌کل بانک‌مرکزی نیز اخبار مثبتی از تولید و ثبات پولی ارائه کرد. عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک‌مرکزی در پست اینستاگرامی به تشریح آمارهای اقتصادی پرداخت. وی در این پست اظهار کرد که نتایج مقدماتی محاسبات آماری بانک‌مرکزی نشان می‌دهد رشد سه ماهه سوم تولید کارگاه‌های بزرگ صنعتی حدود 7/ 10درصد و رشد 9ماه آن حدود 8درصد بوده است. این گزارش حکایت از رشد بخش حقیقی اقتصاد دارد. همچنین او از بهبود نسبی آمارهای پولی خبر داد و اعلام کرد در پایان بهمن ماه رشد 12ماهه پول 9/ 56درصد و رشد 12ماهه شبه پول 3/ 35درصد شد. آمارهای رسمی نشان می‌دهد رشد 12ماهه پول در مهر ماه 6/ 88درصد و در دی ماه 8/ 63درصد بود. علاوه بر این رشد 12ماهه شبه پول در مهر ماه 1/ 28درصد و در دی ماه 3/ 34درصد بود. روند این دو متغیر پولی حاکی از کاهش سیالیت پول متاثراز کاهش انتظارات تورمی است. همتی در ادامه تاکید کرد که با توجه به کاهش انتظارات تورمى (که یکى از نشانه‌های آن، کاهش نرخ معاملات حواله‌های ارزی صادر‌کنندگان عمده به کانال 22000 تومان به ازای هر دلار در پایان هفته گذشته درسامانه نیما است) و عدم ضرورت افزایش نرخ سود، برنامه بانک‌مرکزى برمبنای قرار دادن نرخ سود حول میانگین دالان نرخ سود است. به گفته همتی، در پایان هفته گذشته با اقداماتی که بانک‌مرکزی در مدیریت بین بانکی، خصوصا، استفاده از عملیات ریپو انجام داد، میانگین نرخ سودبین بانکی به 7/ 19درصد کاهش یافت. موارد اعلام‌شده از سوی رئیس‌کل بانک‌مرکزی از بهبود برخی آمار‌های اقتصادی مانند رشد بخش حقیقی اقتصاد و متغیر‌های پولی خبر می‌دهد. از کنار هم قرار دادن آمارهای منتشرشده از سوی مرکز آمار و رئیس‌کل بانک‌مرکزی و مقایسه آنها می‌توان اظهار امیدواری کرد که با پایان یافتن اثرات شوک منفی ناشی از تحریم‌ها و پاندمی کرونا و مثبت شدن شاخص‌های اقتصادی در سال آینده، اقتصاد ایران با عملیاتی شدن رفع تحریم‌ها و واکسیناسیون سراسری شاهد جهش در رشد اقتصادی خواهد بود.

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف