تازه‌ترین گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر شد
تاکید بر لزوم افزایش تاب‌آوری در اقتصاد ایران

راه حل نجات اقتصاد ایران به ویژه در این شرایط حرکت به سمت افزایش تولیدات داخلی و حمایت هدفمند از کسب‌وکارها است. برای این کار لازم است تا مهم‌ترین عوامل تسهیل‌کننده تولید و کسب‌وکار مورد توجه قرار گیرد. تجربه‌های مختلف کشور به خصوص در مواجهه پیاپی با انواع بحران‌ها نشان می‌دهد یکی از اصلی‌ترین اهداف در طراحی سیاست‌های کشور باید تمرکز بر افزایش تاب‌آوری باشد.

  • کد خبر: 876
  • نسخه چاپی
  • تاریخ خبر: يکشنبه 2 آذر 1399 - 11:05

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و پایش آثار اقتصادی کرونا مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در تازه‌ترین پژوهش خود به بررسی راه‌های خروج از بحران کرونا پرداخته است. این گزارش با برشمردن ریسک‌های سه‌گانه‌ بحران اقتصادی کرونا در کاهش ضریب اطمینان تجارت، کاهش درآمدهای دولت و افزایش هزینه‌های آن و همچنین تغییر فضای کاری کسب‌وکارها، به بررسی تجربه‌های دیگر کشورها در خروج از بحران پرداخته و پیشنهادهایی را برای مدیریت آن در ایران نیز مطرح کرده است.

شوک کرونا از نظر اقتصادی، رفتاری متفاوت نسبت به سایر پاندمی‌هایی دارد که تاکنون اتفاق افتاده‌اند. همه‌گیری‌های قبلی در زمانی که رخ دادند، کشورهایی را تحت تأثیر قرار داده بود که نقش اقتصادی مهمی در سطح بین‌المللی نداشته و البته وسعت کمتری داشتند اما درحال حاضر تعداد موارد کووید -19 هشت یا نه برابر بیشتر از تعداد موارد سارس است و البته حداقل یک واقعیت وحشتناک برای آن وجود دارد؛ این بار پای کشورهای G7 و چین در میان است.

اطلاعات مرتبط با کرونا، هر ساعت تغییر می‌کند، اما با توجه به داده‌هایی که تا این لحظه وجود دارد، ده کشوری که به سختی از کووید- 19 ضربه دیده‌اند تقریباً لیست اقتصادهای بزرگ جهان را تشکیل می‌دهند( که البته ایران و هند استثنا هستند) ایالات متحده، چین، ژاپن، آلمان، انگلیس، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا در رده‌های بالایی کشورهایی قرار دارند که به این بیماری مبتلا شده‌ا‌ند در حالی که چین تقریباً سخت‌ترین ضربه را دیده است. این مشکلات در چنین کشورهایی که دارای زنجیره‌های تأمین جهانی هستند، در همه کشورهای دنیا گسترش خواهد یافت و باعث «آلودگی زنجیره تأمین» خواهد شد.

 

اقدامات کشورها

چین: تشویق بانک‌ها به تعدیل شیوه بازپرداخت وام‌ها، افزایش دوره سررسید وام‌ها، امکان تأمین مالی، مجدد و استمهال وام‌های بانکی صنایع و کسب وکارهایی که از وام دریافتی برای سرمایه‌گذاری درصنایعی استفاده کرده‌اند که بهشدت از شیوع ویروس کرونا آسیب دیده‌اند.کاهش نرخ وام‌ها برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط که آسیب زیادی از شیوع کرونا دیده‌اند. تلاش در جهت حفظ اعتبار بنگاه‌هایی که به‌دلیل آسیب‌های اقتصادی ویروس کرونا در معرض خطرنکول بدهی قرار دارند، به گونه‌ای که خدشه‌ای به اعتبار بنگاه‌ها در نظام رتبه‌بندی اعتباری وارد نشود. از دیگر اقدامات چین می‌توان به موارد: معافیت يا کاهش حق بیمه تأمین اجتماعی کارفرمايان) شامل حق بیمه بازنشستگی، بیکاری و حوادث ناشی از کار، معافیت يا کاهش اجاره‌بهای کسب‌وکارها،حذف عوارض اداری سربار بر کسب‌وکارها معافیت يا امکان تأخیر در پرداخت مالیات کسب وکارها و پرداخت يارانه به فعالیت‌های تحقیق و توسعه کسب وکارها و مواردی از این دست اشاره کرد.

آلمان: دسترسی گسترده به کارهای کوتاه مدت، اعطای یارانه برای حفظ شغل و درآمد کارگران مجموعاً به ارزش 156 میلیاردیورو (9/4 درصدGDP) شامل کمک هزینه برای تجهیزات مراقبت‌های بهداشتی، ظرفیت بیمارستان و تحقیق و توسعه (واکسن)، اعطای یارانه برای حفظ شغل و درآمد کارگران، اختصاص 50 میلیارد یورو برای کمک‌های مالی به صاحبان مشاغل کوچک و افراد خود اشتغالی که به شدت از شیوع ویروس آسیب دیدند، تعویق بدون بهره مالیات تا پایان سال بوده است. علاوه بر دولت فدرال، دولت‌های ایالتی نیز در این کشور اقدامات خود را برای حمایت از اقتصاد اعلام کردند که شامل 48 میلیارد یورو حمایت مستقیم و 63 میلیارد یورو ضمانت وام در سطح ایالتی است.

کره جنوبی: اعطای وام‌ها و ضمانت‌ها به عملیات کسب‌وکارها و حمایت از دستمزدها و اجاره کسب وکارهای کوچک. بخشش مالیاتی برای مالکی که اجاره بهای ملک تجاری خود را کاهش دهد. کاهش مالیات بر ارزش افزوده برای خوداشتغالگران و تعویق در پرداخت طیف وسیعی از مالیات‌ها برای کسب‌وکارهای کوچک و خوداشتغالگران در بخش‌های درمانی، گردشگری، مهانخانه‌ها و سایر بخش‌هایی که تحت تأثیر ویروس هستند. کاهش مالیات برای خوداشتغالی‌ها، تعویق پرداخت مالیات که طیف گستردهای از مالیات‌ها را برای مشاغل کوچک و خوداشتغالی دربخش‌های پزشکی، گردشگری، مهمان‌پذیرها و سایر بخش‌های متأثر پوشش می‌دهد.

آمریکا: ایالات متحده 2.3 تریلیون دلار (حدود 11 درصد از GDP )به منظور مقابله با ویروس کرونا اختصاص داده است که شامل: 250 میلیارد دلار به منظور ارائه تخفیف مالیاتی برای یک دوره به اشخاص،250  میلیارد دلار برای افزایش مزایای بیکاری، 24 میلیارد دلار برای تأمین یک شبکه امن مواد غذایی برای گروه‌های آسیب‌پذیر، 510 میلیارد دلار برای جلوگیری از ورشکستگی شرکت‌ها از طریق اعطای وام و ضمانت‌های بانکی، 349 میلیارد دلار برای ارائه وام و ضمانت به مشاغل کوچکی که کارگران خود را حفظ می‌کنند، 100 میلیارد دلار برای کمک به بیمارستان‌ها، 150 میلیارد دلار برای کمک به دولت مرکزی و دولت‌های ایالتی شده است.

انگلستان: توسعه و تقویت شبکه حمایت اجتماعی جهت کمک به اقشار آسیب پذیر (رقمی حدود 7 میلیارد یورو) از طریق پرداخت مستقیم. پرداخت 80 درصد حقوق کارمندانی که در مرخصی به سر می‌برند تا حداکثر 2500 یورو برای هر کارمند در هر ماه، به مدت سه ماه. اتخاذ سیاست‌هایی در جهت حمایت از کسب‌وکارها به ارزش 27 میلیارد یورو ازجمله اعطای تنفس بر مالیات بر دارایی، پرداخت مستقیم به بنگاه‌های کوچک در بخش‌های آسیبدیده و اعطای مرخصی استعلاجی به نیروی کار. همکاری دولت با بانک تجاری بریتانیا در اجرای طرح تعویق در بازپرداخت اقساط وام‌ها جهت حمایت از SMEها. تعویق در بازپرداخت مالیات بر ارزش‌افزوده فصل آتی تا پایان سال آتی. تخصیص منابع مازاد جهت هزینه در حوزه خدمات سلامت ملی و دیگر خدمات عمومی به ارزش 5 میلیارد یورو. اعطای مبلغ 150 میلیون یورو به IMF جهت مقابله با مشکالت اقتصادی ناشی از کرونا.

بیشتر بخوانید


 

کرونا چه فرصت‌هایی ایجاد کرد؟

فرصت گسترش مشاغل خانگی و خانوادگی، فرصت رشد و توسعه برای کسب‌وکارهای ديجیتال، فرصت رشد مضاعف شرکت‌های فعال در محصولات بهداشتی، فرصت رشد و سرمايه‌گذاری شرکت‌های دارويی، فرصت مناسب برای هر نوع خدماتی که امکان ارائه آنها از راه دور وجود دارد، اقبال به سمت سرمايه‌گذاری در استارآپ‌ها و شرکت‌های فناوری پايه )،فرصت رشد مضاعف بخش کشاورزی در پساکرونا، فرصت رشد و توسعه صادرات (خصوصاً صادرات خدمات فنی و مهندسی و تجهیزات)، فرصت برای برندسازی شبکه‌های مويرگی.

 

فرصت‌های کرونا برای سیاستگذاران

فرصت ساماندهی نظام جامع مشاغل،فرصت مناسب جهت رشد فزاينده دولت الکترونیک و تسريع کار هوشمند،فرصت بهینه برای سهولت در دريافت مجوزهای کسب‌وکار،فرصت رشد کسب وکارها در حوزه سلامت (شناسايی ضعف زيرساخت‌های بخش سلامت).

با توجه به تجربه‌های تکرارشونده درخصوص اقدامات حمایتی که در بسیاری مواقع به توزیع رانت واتلاف منابع منجر گشته، ضروری است ضمن شفافسازی و اطلاع‌رسانی عمومی درخصوص نحوه و میزان ارائه حمایت‌ها و تسهیلات، سازوکار نظارتی سختگیرانه‌ای نیز به‌منظور جلوگیری از رانت‌جویی و بروز رفتارهای فرصت‌طلبانه، به‌کار گرفته شود. در ذيل برخی از عمده‌ترين حمايت‌ها پیشنهاد می‌شود:اعمال حمايتهای مالی و تسهیلاتی، اعمال حمايت‌های ساختاری، تدوين و اصلاح پروتکل‌های بهداشتی، حمايت از صنايع تکمیلی زنجیره تولید غذا در بخش کشاورزی،فعال شدن ديپلماسی اقتصادی در دوران کرونا.

راه حل نجات اقتصاد ایران به ویژه در این شرایط حرکت به سمت افزایش تولیدات داخلی و حمایت هدفمند از  کسب‌وکارها است. برای این کار لازم است تا مجموعه عوامل تسهیل کننده تولید و کسب وکار مورد توجه قرار گیرد. تجربه‌های مختلف کشور به خصوص در مواجهه پیاپی با انواع بحران ها نشان می دهد یکی از اصلی ترین اهداف در طراحی سیاست های کشور باید تمرکز بر افزایش تاب آوری باشد. برای رسیدن به هدف تاب آوری، نقش نظام نوآوری به عنوان یک رویکرد جامع بسیار مهم است تا بتواند از ظرفیت های مختلف فناوری و نوآوری به خصوص فناوری های جدید در جهت کاهش مشکلات و حل آنها استفاده کند.

 

 نسخه کامل این گزارش در زیر قابل دریافت است.

                                                                                        

دریافت فایلdownlod

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف